Symbole graficzne elementów pneumatyki i hydrauliki siłowej

Symbole podstawowe

Przewód

symbol oznaczający przewód: roboczy, zasilania, powrotny lub elektryczny.

Przewód

symbol oznaczający przewód: sygnału sterowania lub odprowadzania przecieków wewnętrznych.

Obrysowanie

symboli elementów funkcjonalnych stanowiących zespół danego urządzenia.

Element mechaniczny

symbol oznaczający element mechaniczny urządzenia jak: wał, dźwignia lub tłoczysko.

Kierunek przepływu

trójkąt równoboczny oznacza kierunek przepływu czynnika roboczego.

Strzałka prosta lub ukośna

symbol oznacza kierunek przepływu czynnika roboczego przez zawór lub ruch prostoliniowy.

Ruch oborotowy

symbol oznacza ruch oborotowy w danym kierunku.

Zmienność lub nastawialność

symbol oznacza zmienność lub nastawialność pompy, sprężyny lub elektromagnesu.

Element lub przewód elektryczny

oznacza przewód lub element występujący w układzie.

Zamknięcie drogi przepływu

lub odcięcie kanału.

Oddziaływanie elektryczne liniowe

występujące w przeciwnych kierunkach.

Napęd główny układu

Sprężyna

Dławienie czynnika roboczego

Przewody

Połączenie przewodów lub kanałów

Skrzyżowanie

przewodów lub kanałów bez połączenia

Przewód elastyczny

(giętki) łączący części ruchome w układzie.

Odpowietrznik

chwilowy.

Odpowietrznik

ciągły.

Odpowietrznik

ciągły o zadanej wartości.

Szybkozłączka

bez mechanicznie otwieranych zaworów zwrotnych, połączona i rozłączona.

Szybkozłączka

z mechanicznie otwieranymi zaworami zwrotnymi, połączona i rozłączona.

Elementy mechaniczne

Tłoczysko

ruch liniowy w dwóch kierunkach

Wał

ruch oborotowy w dwóch kierunkach

Sterowanie siłą mięśni

bez wskazania rodzaju sterowania.

Przycisk wciskany

jeden kierunek działania.

Przycisk wyciągany

jeden kierunek działania.

Przycisk wciskany i wyciągany

dwa kierunki działania.

Dźwignia

Pedał

o jednym kierunku działania.

Pedał

o dwóch kierunkach działania.

Sterowanie mechaniczne

Popychacz

jeden kierunek działania.

Popychacz z nastawną długością

jeden kierunek działania.

Sprężyna

dwa kierunki działania.

Rolka

dwa kierunki działania.

Rolka

jeden kierunek działania.

Sterowanie elektryczne

Elektromagnes

z jedną cewką, jeden kierunek działania.

Elektromagnes

z dwoma cewkami działającymi w kierunkach przeciwnych.

Silnik elektryczny

Element piezoelektryczny

Sterowanie bezpośrednie

Sterowanie za pomocą ciśnienia

ogólne.

Sterowanie za pomocą ciśnienia

przez wzrost.

Sterowanie za pomocą ciśnienia

przez spadek.

Sterowanie ze wspomaganiem

przez wzrost ciśnienia (pneumatycznie lub hydraulicznie).

Sterowanie ze wspomaganiem

przez spadek ciśnienia (pneumatycznie lub hydraulicznie).

Sterowanie pośrednie - zaworem pomocniczym

Sterowanie z wykorzystaniem wzrostu

ciśnienia pneumatycznego w sterowaniu jednostopniowym z wewnętrznym zasilaniem sterowania.

Sterowanie z wykorzystaniem spadku

ciśnienia pneumatycznego w sterowaniu jednostopniowym z wewnętrznym zasilaniem sterowania.

Sterowanie dwustopniowe

elektromagnes i ciśnienie pneumatyczne - zewnętrzne zasilanie sterowania.

Sterowanie dwustopniowe

elektromagnes i ciśnienie pneumatyczne - wewnętrzne zasilanie sterowania.

Oborotowe przetworniki energii

Silnik pneumatyczny

o zmiennej objętości roboczej.

Silnik pneumatyczny

o dwóch kierunkach przepływu i stałej objętości roboczej.

Silnik pneumatyczny

o dwóch kierunkach przepływu i zmiennej objętości roboczej.

Sprężarka

Liniowe przetworniki energii

Siłownik pneumatyczny

jednostronnego działania pchający.

Siłownik pneumatyczny

jednostronnego działania ciągnący ze sprężyną.

Siłownik pneumatyczny

dwustronnego działania z dwustronnym tłoczyskiem, hamowanie dwustronne nastawialne.

Siłownik pneumatyczny

dwustronnego działania z jednostronnym hamowaniem.

Siłownik pneumatyczny

dwustronnego działania z hamowaniem dwustronnym nastawialnym i bezstykową sygnalizacją położenia tłoka (BSPT).

Siłownik pneumatyczny

cylinder teleskopowy jednostronnego działania.

Siłownik pneumatyczny

dwustronnego działania z dwustronnym tłoczyskiem.

Siłownik pneumatyczny

dwustronnego działania z dwustronnym wydrążonym tłoczyskiem i tłokiem.

Siłownik pneumatyczny

udarowy.

Siłownik pneumatyczny

"tandem" dwustronnego działania z jednostronnym tłoczyskiem i bezstykową syganlizacją położenia tłoka (BSPT).

Siłownik pneumatyczny

mieszkowy.

Specjalne przetworniki energii

Przemiennik pneumatyczno - hydrauliczny

jednostronnego lub ciągłego działania - przetwarza ciśnienie pneumatyczne na hydrauliczne lub na odwrót.

Wzmacniacz ciśnienia

jednostronnego lub ciągłego działania - przetwarza ciśnienie X na Y dla różnych płynów.

Gromadzenie medium

Zbiornik pneumatyczny

pomocniczy do wyrównania ciśnienia.

Zbiornik pneumatyczny

Sterowanie i regulacja przepływem

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

odcinający, sterowany dźwignią - dwie drogi przepływu, dwa niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany dźwignią, powrót sprężyną - dwie drogi przepływu, dwa niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany mechanicznie za pomocą rolki, powrót sprężyną - trzy drogi przepływu, dwa niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany ręcznie za pomocą przycisku, powrót sprężyną - cztery drogi przepływu, dwa niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany za pomocą ciśnienia w obu kierunkach - pięć dróg przepływu, dwa niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany za pomocą elektromagnesów, ustalany w położeniu środkowym sprężynami - trzy drogi przepływu, trzy niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

sterowany ręcznie za pomocą przycisku, ustalany w położeniu środkowym sprężynami - cztery drogi przepływu, trzy niezależne połączenia.

Zawór sterujący kierunkiem przepływu

dwustopniowe sterowanie za pomocą elektromagnesów oraz wzrostu ciśnienia, ustalany w położeniu środkowym sprężynami - pięć dróg przepływu, trzy niezależne połączenia.

Zawory zwrotne i logiczne

Zawór zwrotny

otwiera się gdy ciśnienie wejściowe jest wyższe niż wyjściowe.

Zawór zwrotny ze sprężyną

otwiera się gdy ciśnienie wejściowe jest wyższe niż suma ciśnienia wyjściowego i ciśnienia wynikającego z siły sprężyny.

Zawór logiczny (LUB)

Zawór logiczny (I)

Zawór szybkiego spustu

Zawory sterujące ciśnieniem

Zawór redukcyjny

regulator ciśnienia, dwudrogowy jednostopniowy, nastawiany sprężyną.

Zawór redukcyjny

regulator ciśnienia, trójdrogowy jednostopniowy, nastawiany sprężyną.

Zawór redukcyjny z upustem

kiedy ciśnienie wyjściowe przewyższy ciśnienie nastawiane, następuje swobodny wylot powietrza do atmosfery.

Zawory sterujące natężeniem przepływu

Zawór dławiący nastawialny

Dzielnik strumienia

dzieli przepływ całkowity na dwa równomierne strumienie.

Elementy filtracyjne i przygotowujące medium

Filtr

pneumatyczny lub hydrauliczny.

Filtr

z przegrodą filtracyjną np. magnetyczną.

Filtr

wyposażony we wskaźnik zanieczyszczeń.

Zawór spustowy filtra

spust ręczny.

Zawór spustowy filtra

spust automatyczny.

Filtr z oddzielaczem

spust ręczny.

Osuszacz powietrza

np. za pomocą środków chemicznych.

Smarownica

olej wprowadzany do układu za pomocą smarownicy zabezpiecza i polepsza efekty pracy urządzenia.

Zespół przygotowania medium

np. powietrza - może składać się z filtra z oddzielaczem, zaworu redukcyjnego, manometru i smarownicy.

Chłodnica

wymiennik ciepła.

Nagrzewnica

wymiennik ciepła.

Regulator temperatury

może doprowadzać lub odprowadzać ciepło.

Przyrządy pomiarowe i czujniki

Wskaźnik ciśnienia

Manometr

Termometr

Wskaźnik poziomu cieczy

Wskaźnik przepływu

Przepływomierz

Przetwornik analogowo ciśnieniowy

generuje sygnał elektryczny.

Przetwornik ciśnienia (pneumo-elektryczny)

generuje sygnał elektryczny.